• home
• tips
• omgeving
• hulpverlening
• contact

Kenmerken van Kansspelen

We spreken van een kansspel als een deelnemer geen (overwegende) invloed heeft op de uitslag.
Het lot beslist dus wie een prijs wint. De deelnemer kan de uitslag niet beïnvloeden.

• Een kansspel wordt voor je gespeeld.
• De deelnemers spelen nooit tegen elkaar.
• Deelnemers kunnen slechts verlies delen.
• De aanwijzing van winnaars berust op toeval.
• Het spel heeft geen interne geschiedenis, er is geen verband tussen de volgende, de
• vorige en de voorgaande ronde.
• De speler is onbelangrijk in het spel.
• De uitkomst is niet te beïnvloeden.

Risico's van Kansspelen

• Er is een korte tijdsspanne tussen inzet en uitkomst, waardoor het spel continu spannend blijft.
• Kansen zijn onafhankelijk, terwijl er veelal het idee ontstaat dat er een verband is tussen de vorige en volgende ronde.
• De aantrekkingskracht van lichten en geluiden en het gerinkel van geld.
• De beloningsstructuur: zo nu en dan een kleine prijs, of een bijna-prijs en af en toe een grote prijs. Hierdoor denkt men dat winst mogelijk is.
• Er is een lage inzet, wat het mogelijk maakt om nogmaals een gokje te wagen.
• De bereikbaarheid van gokmogelijkheden en het onschuldige imago ervan.

Soorten Spelen

Staatsloterij

Al vanaf de Middeleeuwen zijn er in Nederland spelen georganiseerd om publieke werken (stadswallen, gildehuizen of verdedigingsforten) of kleine (stads-)legers te financieren. In 1726 was de trekking van de eerste nederlandse Generaliteitsloterij. Daarmee is de Staatsloterij de oudste kansspelorganisatie in Nederland. Sinds 1992 is de Nederlandse Staatsloterij verzelfstandigd. Je kunt meespelen in de Staatsloterij door bij een verkooppunt een lot te kopen, en de trekking (die de prijs bepaald) af te wachten.

Toto

Eind 19e eeuw, met opkomst van het nederlandse voetbal werden er spelen gehouden om de uitslag van een wedstrijd te raden. In 1957 hield de KNVB de eerste georganiseerde toto. Maar het duurde nog tot 1964 voordat de toto werkelijk was gelegaliseerd. De winst gaat naar goede doelen op het gebied van sport, cultuur, maatschappelijk welzijn en volksgezondheid in Nederland. Je speelt mee door op een toto-formulier een voorspelling te doen over de uitslag van een wedstrijd.

Lotto

De Lotto organiseert de sportprijsvragen sinds 1961. De wekelijkse lotto sinds 1974. In 1981 was de eerste trekking in een nationale televisieshow met Willem Ruys (het cijferspel), nu de euroloterij genoemd. De winst gaat naar goede doelen op het gebied van sport, cultuur, maatschappelijk welzijn en volksgezondheid in Nederland. Lotto is een spel met 45 genummerde balletjes. Hieruit worden er 7 getrokken (zes plus een bonusgetal). Per Lotto-formulier raad je 6 cijfers en een kleur voor de Jackpot-prijs.

Instantloterij

In 1994 is de instantloterij, ofwel de krasloterij, in Nederland van start gegaan. De winst gaat naar goede doelen op het gebied van sport, cultuur, maatschappelijk welzijn en volksgezondheid in Nederland. Een kraslot is een loterijbriefje waarop door te krassen met een muntstuk o.i.d. het gewonnen bedrag zichtbaar wordt. De trekking vindt vooraf plaats, dus voor je een lot hebt gekocht. Zo kun je meteen zien of je prijs hebt.

Lucky Day

In 1993 was de eerste trekking van dit dagelijkse lotto-spel, toen nog Lucky 10. De winst gaat naar goede doelen op het gebied van sport, cultuur, maatschappelijk welzijn en volksgezondheid in Nederland. In een trekkingsmachine zitten 80 balletjes met daarop de getallen 1 tot en met 80. Bij de trekking worden er 20 getallen getrokken. 10 hiervan moet de speler raden. Je kunt zelf de getallen kiezen, of een kant-en-klaar-lot kopen.

BankGiro Loterij

In 1970 is de giroloterij van start gegaan, in 1978 gevolgd door de bankloterij en is de oudste goededoelenloterij van Nederland. De opbrengst komt ten goede aan goede doelen in de sectoren gezondheid, welzijn en cultuur. Het lotnummer is het bank- of gironummer, en er is een maandelijkse trekking.

Postcodeloterij

In 1989 werd de Nationale Postcode Loterij opgericht. In 1997 werd de vergunning voor 5 jaar verlengd, en in 2002 gewijzigd. De vergunning werd verleend vanuit artikel 3 van de Wet op de Kansspelen. Er is dus geen aparte titel in de Wet op de Kansspelen opgenomen. Voorwaarde voor zo'n (tijdelijke) vergunning is dat de totale opbrengst wordt besteed aan goede doelen. Voor de PostcodeLoterij zijn dit goede doelen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking, het milieubehoud en de humanitaire hulpverlening. Het lotnummer bestaat uit de postcode van de speler, met daarachter 3 willekeurige cijfers.

Sponsor Loterij

In 1989 is de Sponsor Loterij opgericht door de Stichting Fondsen Promoties, een van oorsprong aan de Vereniging Humanitas gelieerde fondsenwervende instelling. In mei 1998 ging de Sponsor Loterij over naar de Nationale Postcode Loterij. De opbrengst wordt besteed aan organisaties die zich inspannen voor cultuur, sport en welzijn. De Sponsor Loterij is de eerste loterij die Bingokaarten gebruikt als loten. Elk Bingolot heeft een uniek Bingolotnummer en per week 15 Bingogetallen.

Totalisator (Wedden op Paarden)

Het (legale) spel op paardenkoersen in Nederland wordt georganiseerd volgens het principe van de totalisator. De Totalisatorwet is van 1948. De illegale mogelijkheid voor het wedden op paarden wordt ook wel 'bookmaken' genoemd. Het verschil is dat bij 'bookmaken' meestal de hoogte van de winst van te voren is afgesproken. Bij de totalisator is de hoogte afhankelijk van het aantal winnaars. In 1986 kreeg het Britse wedkantoor Ladbroke toestemming om de paardentotalisator in Nederland te organiseren. In 1991 stopte Ladbroke alle activiteiten op de Nederlandse totalisatormarkt. De Nederlandse Draf- en Rensport richtte vervolgens een stichting op: de Hippo Toto. Er werd een contract gesloten tot 1998 met de kansspelorganisatie Staatsloterij. Sinds 1998 organiseert Autotote de paardentotalisator. Onder de naam 'Champions' wordt het spel dagelijks aangeboden op ruim 30 wedlocaties in Nederland. De opbrengst komt ten goede aan de hippische sport, inclusief de fokkerij, het Veefonds en goede doelen. Per spelsoort wordt het totaal aan inzetten op een paardenkoers geregistreerd en het bedrag berekent dat wordt uitgekeerd aan spelers die de uitslag goed hebben voorspeld.

Casinospelen

Sinds het einde van de 19e eeuw werden in het Kurhaus te Scheveningen roulette-achtige spelen georganiseerd. In 1976 opende het eerste Holland Casino haar deuren in de badplaats Zandvoort. Het spelaanbod was (Franse) Roulette, BlackJack en Baccarat. Later volgden Amerikaans Roulette, Punto Banco en enkele pokerspelen. Maar ook het dobbelspel Sic Bo, Twin-Roulette en electronische bingo. In 1985 kwamen er speelautomaten in de casino's. Dit zijn onder andere roulette-automaten, blackjack-automaten, pokerautomaten, rollenautomaten, bingo-automaten en wedren-automaten.

• Roulette
  Er wordt een balletje in een draaitafel geworpen. De speler mag raden op welk nummer (van 0 tot 36) of kleur (zwart of rood) het balletje blijft liggen.
• Black Jack
  Een kaartspel waarbij het gaat om éénentwintig punten te halen. Wie het dichtst bij de éénentwintig punten zit, de speler of de bank, heeft gewonnen.
• Punto Banco
  Een kaartspel waarbij tijdens het spel twee groepjes kaarten op tafel komen te liggen: de Punto en de Banco. Het gaat er om welke van deze twee zo dicht mogelijk bij of op de negen punten komt.
• Poker
  Poker is een kaartspel dat verschillende vormen kent. Zo zouden er wel 500 varianten van poker bestaan. De meest populaire is Texas Hold’em. Het doel van dit kaartspel is om met vijf kaarten een combinatie te maken. Deze combinatie moet die van de andere spelers overtreffen. Er zijn verschillende rondes in het spel waardoor je steeds weer kans maakt om te winnen. Door te bluffen over je combinatie kun je andere spelers laten stoppen. Uiteindelijk blijft er één speler over die alle andere spelers er uit heeft gespeeld, en die de gewonnen chips kan innen. Bekende Pokertermen zijn ‘Straight Flush’, ‘Three Of A Kind’ en ‘Full House’. In Nederland valt poker onder de Wet op de Kansspelen, en mag dan ook enkel in de Holland Casino's worden aangeboden.
• Sic Bo
  Oud Chinees dobbelsteenspel. Er worden drie dobbelstenen in een beker geschud. De speler moet raden welk aantal ogen of combinatie van ogen boven liggen.

Speelautomaten

Rond 1930 kwamen in Nederland de eerste speelautomaten op de markt, waarbij tegen betaling een bepaalde vorm van vermaak werd geboden. In 1964 trad de Wet op de Kansspelen in werking die alle speelautomaten in principe verbood. In 1986 werden gelduitkerende kansspelautomaten bij Wet (titel Va van de Wet op de Kansspelen) gelegaliseerd. In 1995 kwam er een verbod op piekautomaten. Deze automaten kenden een zeer grillig uitkeringspatroon, wat problematisch speelgedrag in de hand werkte. Om verslavende elementen nog meer weg te nemen, en de speler meer bewust te maken van zijn speelgedrag stelde de Commissie Kansspelautomaten (Ofwel de Commissie Nijpels) in 1995 nieuwe normen voor waaraan alle kansspelautomaten zouden moeten voldoen. In 2002 is de nieuwe wetgeving in werking getreden. Bij een kansspelautomaat zet je per spel in. De inworp kost 20 eurocent per spel. Een druk op de startknop laat rollen draaien, waar verschillende afbeeldingen op staan. Elk spel duurt minimaal 3,5 seconden. De combinatie van symbolen bepaalt de uitslag. Het gemiddelde uur-verlies is wettelijk vastgesteld op maximaal € 40,-

Twee typen kansspelen

• Short-odds: korte tijd tussen de inzet en de zichtbaarheid van winst of verlies. Zoals fruitautomaten, casinospelen, bingo, wedden op paarden.
• Long-odds: lange(re) tijd tussen inzet en de zichtbaarheid van winst of verlies. Zoals loterijen en prijsvragen.

Bij short-odds is er een grotere kans om opnieuw een gokje te wagen. Dit komt door hoe het spel werkt. Het risico zit in de "beloningsstructuur". In een snel tempo is er verlies, of is er een kleine of een grotere beloning.
Je weet nooit wanneer de winst er komt en dit levert de uitdaging en de spanning van het spel op. En het geeft je het idee dat je enige invloed op het verloop van het spel kunt uitoefenen. Een spel kost slechts 20 eurocent en ook de automaat is gemakkelijk te vinden. Een lage drempel dus. Daarbij komt dat gokken nog steeds een onschuldig imago heeft. Bij long-odds is dit spanningsveld niet of nauwelijks aanwezig.

Probleemgokken doet zich voor bij de zogenaamde "short odds": de kansspelen waarbij een korte tijdsperiode bestaat tussen de inzet en de zichtbaarheid van winst en verlies. Kansspelautomaten, casinospelen, zoals roulette en black-jack en bingo zijn "short-odds".

De Wet op de Kansspelen

“Het stelsel van vergunningen en bestuurlijk toezicht ingevolge de Wet op de Kansspelen beoogt de burger te beschermen tegen overmatig gokgedrag en de kansspelmarkt zoveel mogelijk te kanaliseren. Met behulp van dit stelsel wordt de integriteit van de wereld van de kansspelen zo goed mogelijk bewaakt”, zegt de overheid. Volgens de wet mag bij kansspelen kennis of kunde nooit een rol spelen. Een kansspelautomaat is naar de eisen van de wet geprogrammeerd. Dat wil zeggen dat je zelf geen enkele invloed hebt op de automaat, dus op verliezen of winnen. Regels die gelden voor het organiseren van kansspelen zijn vastgelegd in de Wet op de Kansspelen en het bijbehorende Kansspelenbesluit. De belangrijkste artikelen van de Wet op de Kansspelen zijn:

Artikel 1

Behoudens het in Titel Va van deze wet bepaalde is het verboden:

1. gelegenheid te geven om mede te dingen naar prijzen of premies, indien de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen, tenzij daar ingevolge deze wet vergunning is verleend;
2. enzovoort.

Artikel 3

Tenzij deze wet anders bepaalt kan voor een gelegenheid als in artikel 1, onder a, bedoeld vergunning worden verleend, indien deze gelegenheid wordt opengesteld uitsluitend teneinde met de opbrengst daarvan enig algemeen belang te dienen. De vergunning wordt verleend door burgemeester en wethouders van de gemeente waar de aanwijzing van de winnaars zal geschieden, indien de prijzen en premies gezamenlijk geen grotere waarde hebben dan vierduizend vijfhonderd euro en bij een grotere waarde door Onze Minister van Justitie.

Artikel 28

Het is onverminderd het bepaalde in artikel 1, verboden zonder vergunning de gelegenheid open te stellen tot het meedingen naar een prijs of premie verbonden aan een prijsvraag van welke aard ook, indien aan die mededinging andere voorwaarden zijn gesteld dan het verrichten van een wetenschappelijke, kunstzinnige of technische prestatie en de uitgeloofde prijs of premie een waarde heeft van meer dan tweeduizend driehonderd euro. De vergunning wordt verleend door de burgemeester en wethouders van de gemeente waar de aanwijzing van de winnaars zal geschieden, indien de prijs of premie geen grotere waarde heeft dan vierduizend vijfhonderd euro en bij een grotere waarde door Onze Minister van Justitie.

Het College van Toezicht op de Kansspelen

Het College van Toezicht op de Kansspelen is op 1 januari 1996 ingesteld. Het is een onafhankelijk toezicht- en adviesorgaan voor de landelijke kansspelen. Het College heeft een eigen wettelijk statuut.

De kerntaak van het College is:

Het houden van toezicht op de naleving van de Wet op de Kansspelen door de vergunninghouders van de landelijke kansspelen. Ook adviseert het College over het verlenen, wijzigen en intrekken van de vergunningen voor de landelijke kansspelen. En over het verlenen van instemming met de statuten en reglementen van de kansspelvergunninghouders.

De vergunninghouders van landelijke kansspelen zijn:

• SENS (staatsloterij),
• ALN en SUFA (bankgiroloterij)
• SFP (sponsorloterij)
• NPL (postcodeloterij)
• FZZ (zorgloterij)
• SNS (sportprijsvragen, lotto en instantloterij)
• Autotote (paardentotalisator)
• Holland Casino (casinospelen)

Het College wil dat de landelijke kansspelen netjes verlopen. En zij zorgt voor het inzichtelijk maken van prijzen, kosten en afdrachten aan de goede doelen en de schatkist. Het College wil dat de kansspelvergunninghouders zo veel mogelijk op gelijke voorschriften kunnen rekenen van de vijf vergunningverlenende ministeries.

Het College bestaat uit zeven door de Kroon benoemde onafhankelijke leden. Zij vergaderen ongeveer één maal per maand. En worden bijgestaan door een bureau, dat zorg draagt voor de voorbereiding en de uitvoering van de besluiten. Het College valt onder het Ministerie van Justitie.